Artikulua 2024/04/17
<h2>XINGAR PUSKA BATEN TRUKE</h2>

XINGAR PUSKA BATEN TRUKE


Duela bi aste edo, hiltzeko besta egiteko enbeia zuten hankabikoz mukuru bete zen Baiona. Arrosa arin aireko lepokoak, kapeluak, bularretakoak, kamisetak, galtzak, kuleroak, galtzoinak eta galtzerdiak zeramatzaten soinean. Normalean, jende klase horrek, kolore hau, gutxiesten dituzten “emaxte eta gixon” ondasun gisa kontsideratzen du. Paradoxaz hantu mundu batean bizi ginela pentsatzen nuen, Baionako geltokian, Bilbotik etorri adiskide pare baten aiduru nengoela, trenak bata bestearen ondotik husten segitzen nituen bitartean. Hauxe urdanga-nobela bati hasiera emateko era egokia, ezta?

Itxaro Borda
Elkarrizketa 2024/04/11
<h2 style="text-align: justify;">&ldquo;Gauza batzuk bai, idatzi ditut,</h2>

<h2 style="text-align: justify;">eta beste batzuk, berriz, nik ezin erranak dira!&rdquo;</h2>
Xabi Lasa

“Gauza batzuk bai, idatzi ditut, eta beste batzuk, berriz, nik ezin erranak dira!”

Ingeniaria da Sara Zaldaiz, eta uraren antolamenduaren ardura eman berri diote Nafarroako gobernuan. Erriberako Lurribar herrira joan da, ur-horniketa dela eta ez dela zenbait arazo baitira bertan, udalaren eta laborarien artean. Herri mailako aferak, ordea, hamaika zikinkeria ekarriko du azalera: enpresari handien jukutriak, alderdi politikoen baitako botere borrokak, eta, azkenik, asasinatze bortiz bat. Hortxe Ura ez baita beti gardena (Elkar, 2023), Xabi Lasa Gorraizen (Iruñea, 1967) lehen nobela, iazko Irun Hiriko Kutxa saria irabazitakoa.

Miel A Elustondo
Artikulua 2024/04/09
<p>BIGARREN MAILAKO GENEROAK</p>

BIGARREN MAILAKO GENEROAK

Gogoratzen dudanez, liburu edo komiki bat (edo bestela, koaderno eta idazluma/bolaluma bat) eskuetan dudala ikusten dut neure burua. Egia esan, asko irakurtzen dut, haurra nintzenetik, eta, nahiz eta ia genero guztiak mainarik gabe irakurtzen dudan, beldurrezko literatura nire gustukoena da, ezagutzen nautenek ondo dakiten bezala. Beldur klasikoa, body horror, folk horror, beldur kosmikoa, slasher, weird fiction, beldur psikologikoa… Berdin dio, beldur-mota guztiek erakartzen naute.

Izaskun Gracia
Kronika 2024/04/04
<h2>Bazterrak gorpuztu</h2>

Bazterrak gorpuztu

Gorputza ez da hezurren eta haragiaren arteko batuketaren emaitza baizik. Gorputza emozioa da, ukimena edota gizakiaren barne espazioa espazio gisa definitu daitekeena. Bide honetatik gorpuztu zuten Alaine Agirrek, Patxi Zubizarretak eta Irati Goikoetxeak Geroa Hemen zikloko hausnarketa. Descartesek aldiz, gizakiaren gorputza, materiaren eta arimaren arteko batuketa gisa analizatu zuen. Ondorioz, pentsatzen dut beraz banaiz esakunetik at, sentitu, usaindu, izerditu beraz banaiz ere atera daiteke gorputzaren bidea zehaztu nahi bagenu.

XALBAT ALZUGARAY
Artikulua 2024/04/04
<h2>NOLA ALDATU DEN IDAZLE BATEN LANA: DOKUMENTAZIOA</h2>

NOLA ALDATU DEN IDAZLE BATEN LANA: DOKUMENTAZIOA

Aurreko artikuluan, aldaketa teknologikoak aipatu nituen, eta labur bada ere, Adimen Artifizialaren balorazio neutroa egin nuen, lan-tresna bat gehiago balitz bezala ulertuta. Oraingo honetan atzera begiratu nahiko nuke, iragan ez oso urrun batera, baina pertsona batzuentzat, gazteenentzat, historiaurrearen kutsua izango du: idazle bat duela ez urte asko nola dokumentatzen zen kontatu nahi dut, gaurkotasunarekin konparazio bat eginez.

ARITZA BERGARA
Artikulua 2024/04/02
<h2>ERREALITATEA ETA FIKZIOA: ELKARRERAGINAREN ADIBIDE BAT</h2>

ERREALITATEA ETA FIKZIOA: ELKARRERAGINAREN ADIBIDE BAT

Fikziozko lan bat errealitatean oinarrituta egon daiteke. Baina, aldi berean, behin baino gehiagotan entzun izan dugu beste honako hau ere: errealitateak fikzioa gainditzea du. Bai, egia da, biak ala biak gerta daitezke. Ez dena hain erraza fikzioaren eta errealitatearen arteko elkarreragina gertatzea da. Bada, horren erakusgarri den kasu bitxi batez idatzi dut artikulu hau, Ramon Saizarbitoriaren literatura aintzat hartuz.

JON EUGI
Artikulua 2024/03/27
<p>Lekuak eta hitzak</p>

Lekuak eta hitzak

Idaztea, irakurtzea bezain beste, ibiltzea da. Hitzak, ideiak, erranaldien geografia eta orografiak zeharkatzen dira. Aski da abiatzea, norberaren oinak idazle baten edo bestearen hatzetan egokituz. Georges Perec (1936-1982) bidaia geldoen aita-ponteko gisa kontsideratzen ahalko genuke. Duela gutxi irakurri dut Lieux/Lekuak (2022) izeneko liburua, idazlearen artxiboetan berrikitan aurkitu gutun-azaletan zeuden testu ez-publikatuetan oinarritua. Proiektu berezia eraman zuen: hamabi urtez, 1969tik hil zen arte kasik, Parisko hamabi leku bisitatu zituen, hilabetean bietan, aldi bakoitzean zirriborro, zerrenda edo oroitzapen bat paperean etzanez.

Itxaro Borda
Artikulua 2024/03/26
<p><strong>Greziako poeta eta filosofo handiak eta oroimena</strong></p>

Greziako poeta eta filosofo handiak eta oroimena

Grekoentzat oroimena axola handiko gauza zen eta horregatik haren izaerari buruz ideia asko zabaldu ziren. Sokrates (k.a. 470-399) eta Platonentzat (k.a. 429-348), oroimena hegaztientzat konpartimentuak dituen hegaztitegi erraldoi bat bezalakoa izan zitekeen. Horrela, ezagutza lortzea konpartimentu hutsak hegaztiekin betetzearen parekoa zen, eta oroitzea, berriz, hegaztietako bat bere lekutik atera eta hara itzuli ahal izatea, etorkizunean berriro erabiltzeko.

Pako Sudupe
Artikulua 2024/03/21
<h2>GIZAKIA ETA BERE ZOZOKERIA</h2>

GIZAKIA ETA BERE ZOZOKERIA

Sinetsi nahi ez dugun arren, ukaezina da klima-aldaketa jasaten hasi garela. Eta okerragoa dena, adituek iragartzen zutena baino lehenago heldu eta azkarrago okerragotzen ari dela. Egoera oso larria da, eta beranduegi, agidanez, hori saihesteko. Hala ere, zerbait egin dezakegu moteltzeko, ezta?

IZASKUN GRACIA
HITZEN UBERAN

Uxue Alberdi eta Oier Guillanen eskutik sortu zen Hitzen Uberan webgunea, eta Euskal Idazleen Elkarteari beregain hartzea proposatu zioten. Haiek ez ezik, Ima Ubeda eta Danele Sarriugarte ere aritu ziren edukiak lantzen. 12 urte oparo egin zituzten. Hona hemen haiek utzitako altxorra.