Beti bide berriak saiatzen
Euskal Herrian badira sortzaile batzuk ahanzturaren lainopean erdi galdurik ibili direnak. Horietariko bat Lurdes Iriondo izan da. 2025ean bete ziren 20 urte Lurdes Iriondo zendu zela.
Zeintzuk izan daitezke gure kulturaren historiaren mapamundian ez agertzeko arrazoiak? Asko, tartean, emakumeak panorama publikotik eta sozio-kulturaletik desagerrarazteko heteropatriarkatu nazkagarriaren betiko obsesioa. Beste aldetik ere, historiagileek ez dituzte emakume sortzaileak kontuan izan, beti periferian izan direla uste izan dutelako.
Zorionez duela urte batzuetatik hona Iriondoren figurarekiko interesa berpiztu da, eta han-hemenka sorkuntza dezentek argia ikusi dute bere pertsona goretsiz eta gaurkotuz.
NERABEEI ENTZUTEN… ETA IRAKURTZEN
Oraindik nerebea al zara edo utzi diozu nerabe izateari? Agian erantzuna ez da hain argia, nerabezaroa bera zer den pentsatzen jartzen bagara. Izan ere, gaiak hamaika erpin dauzka eta hamaika galdera pizten ditu. Ikuspegi kronologikoki batetik, adibidez, ze adin tarteri dagokio?; biologikoki, zeintzuk dira gorputzean eragiten dituen aldaketak?; edota, nola deskribatu, psikologiaren alorrean, nerabezaroaren ezaugarriak? Are gehiago, garaiaren eta kulturaren arabera, askotarikoak izan dira bizitzaren etapak egituratzeko moduak… Zenbat nerabezaro daude nerabezaroaren barruan?
Liburuak etxe, feminismoa arkitektura
Txikitan nire amak egin ninduen irakurzale, eta bere senarrak egin ninduen idazle. Haiek oparitu zizkidaten Círculo de lectores-en harpidetza eta Macintosh batean egunerokoak idazteko jarraibideak. Nire aitak eman zidan musika, baita ere absentzia.
Nire koaderno gorriak irakurtzeari ekin zion amak nerabezaroan, orriotan jasotako intimitateak zigortzeko. Beatriz y los cuerpos celestes eleberriarekin eta Girl, interrumped filmearekin liluratu nintzenean, aitaordeak jakinarazi zidan konbertsio-terapien aldekoa zela. Psikologia tituluak ema zion autoritatea baliatuta sinestarazi zidan nortasun-mugako nahasmenduaren zantzuak nituela. Errebeldia, bisexualitatea, promiskuitatea. Indarkeria eskaladan patologizazioa nahastu zuen irain eta mehatxuekin. Den-denak jaso nituen koaderno gorrietan.
Gazte literatura itzultzeko bekaren deialdia martxan
EIZIEk, Iruñeko Udalarekin lankidetzan eta Txalaparta argitaletxearen laguntzaz, MINABERRI itzulpen-beka antolatu du mentoretza baten bitartez nazioarteko gazte-literaturako lan esanguratsu bat euskaratzeko.
«Ahotsak eta harriak tankeen aurka: poeta palestinarren erresistentzia»
EIZIE-k palestinar herriaren erresistentzia ohoratzeko, poesia errezitaldia antolatu du Gasteizen, martxoaren 14rako. Genozidioa etengabekoa den honetan, palestinar ahotsak gurera hurbiltzeko beharraz oharturik eta itzulpena tresnatzat, Miren Irizar, Oihane Gurrutxaga, Ainhoa Salaberria, Olatz Esteban eta Eider Beobide izango dituzte errezitatzaile.
Sebastiá Portell izango da European Writers’ Council (EWC)-eko lehendakari berria
Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC)ko lehendakaria da Portell idazle eta itzultzailea.
Argazkia: © Carme Esteve / AELC
