Duela aste pare bat gutxi gorabehera ikasle batek (Jesus Mari) bere herriko hizkera biltzen zuen liburu bat oparitu zidan; iaz, Lakuntzako Aiaupenanik euskara taldeak Lakuntzako Udalaren eta Sakanako Mankomunitatearen laguntzaz atera zuen Aiaupenanik, a ze itzek! izenekoa hain zuzen ere.

Ez dakizuenontzat, Aiaupenanik Lakuntzako hizkeran harridura adierazteko erabiltzen den esamoldea da, eta Ai ama! edo Ai ene! esamoldeen sinonimoa dela esan dezakegu.

Haurtzaroa, kontzeptu gisa, XVIII. mendeko asmakuntza bat izan zen, Philippe Aries historialariak Umea eta bizitza familiarra antzinako erregimenean liburuan garatu bezala. Aurretik, haurrak helduen modukoak ziren, baina miniaturazkoak: helduak bezala janzten, jaten, edaten eta lan egiten zuten. Hiriekin batera jaio omen zen haurtzaroa: XIX. mendekoak dira derrigorrezko eskolatzea edota haur literatura; XX. mendekoa, Haurren Eskubideen Aldarrikapena… XXI. mendeko hiperkontsumoaren eta errendimenduaren logikak bateratu egin ote ditu haurrak eta helduak berriro?

Ricardo Pigliari galdetu zioten ea zer zen erakargarriagoa berarentzat: bizitza ala literatura. “Literatura, duda barik”, erantzun zuen. “Eta, orduan, bizitzak zertarako balio du?” galdetu zioten bueltan. “Bizitzak literaturarako inspirazio moduan balio du”, erantzun zuen.

Literatur zutabe honetarako inspirazio bezala, bizitzan, opari bat heldu zitzaidan orain dela zenbait aste barru: Leire Laskarai lagunak oparitu zidan Maddi Sarasuaren Biharraren hegietan. Poema liburu eder eta bizia, ausart eta gorria. Eta baina nik detaile txiki bat ekarri nahi dut argitara: idazleak berak eskuz sortutako orri-markatzaile bat dakar liburuak. “Ale guztietan sartu du berak eskuz egindako orri-markatzaile bana?” galdetu nion Leireri. “Bai”, erantzun zidan.