Marta Vusquetsek bere lehen poema-liburuan, En el reino de las gatas (Lastura, 2023) kontatu zuen nola atera zen emaztearen bizimodu heterozuzen batetik, ordurarte giltzapetutako desio lesbiko eta ez-monogamoari ateak irekitzeko. Bere lagun editore eta idazleek konbentzitu zuten mugikorreko oharretan idazten zituen poema horiek argitaratzeko.

Etxeko liburutegia txukuntzen ari nintzela, aspaldian ahazturik nuen Ramon Zulaikaren Los gatos (1973) liburuarekin egin dut topo. Liburua zabaldu eta idatzi zidan eskaintza luze bezain ederra irakurri dut. Amaieran, sinaduraren ondoan, katu baten silueta ageri da; katuei zien maitasunaren seinale, beti marrazten baitzuen irudi bera. Orduantxe etorri zait gogora: liburutegian topo egiten genuen bakoitzean, musa bibotedunez hizketan amaitzen genuela.

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko, Slavenka Drakulić. Itzultzailea: Amaia Apalauza

«Zoran Vikovićek, neska gazteak bortxatu zituela -tartean hamabost urtetik beherako bat–, esan nahi genuke arriskutsua dirudiela. Baina kaltegabea, txikia eta ahula ematen du, bereziki Kovaćen ondoan. Ile argia eta azal griskara ditu, eta zurbil dago. Ez dauka kokotsik, eta hori izanen du, akaso, ezaugarri bereizgarriena. Epaiketa hasi zenean, bizar motza ibili zuen, kokotsaren hutsunea betetzeko edo. 2001eko otsailaren 22an, epaiaren egunean, bizarra moztuta agertu zen, garbi, eta irudi zuen kokotsa lepo lodian desagertzen zitzaiola. Haren aurpegiak ez zuen inongo emoziorik ageri. Ez zuen akaso inongo emoziorik sentituko?».