2026ko Hatsaren Poesia liburuaren aurkezpenaren kronika poetikoa
Goizak arnasa leun hartu zuen, hitzen zain zegoen Ur-hegian etxearen aretoaren gainean. Argiak isil‑isil piztu ziren, eta paper usainak, udaberriko loreek bezala, poesiaren etorrera iragarri zuen.
Hitzaren atarian, isiltasuna izan zen lehen gonbidatua. Ondoren, ahotsak etorri ziren, itsasoaren olatuak balira bezala, Hatsaren Poesia liburuaren orriak laztantzera.
Arnasa bihurtu zen bertso, eta bertsoa, arnasa. Oxtikeniatik Larraldeara, eta Larraldetik Ur‑Hegira, ia hiru hamarkadako ibilbideak orrietan hartu zuen gorputza.
Ahots bakarra ez, baizik eta sare bat: zaharrak eta berriak, bizi direnak eta gogoan direnak, hitzak elkarri eskutik helduta.
Idazleen ahotsek argi epel batez jantzi zuten aretoa; paperak ez zuen bakarrik hitz egiten: arnasten zuen.
Barreak eta hunkidurak lerro artean pausatu ziren, eta begirada bakoitzean islatzen zen poesiaren egia: hatsa dela bizitza, eta bizitza, hitza.
Eta aurkezpenari atea zabaldu zion Ainara Maiak, lehen hitza hartuz, liburuaren poemen biltzaile eta editore gisa. Bere ahotsean, ibilbidearen hariak josi ziren: Oxtikeniatik Larraldeara, eta Larraldetik Ur‑Hegira, ia hiru hamarkadatan zehar poesiak elkarrekin arnasa hartu duen bidea.
Ondoren, begirada guztiak liburuaren azalera bildu ziren, eta Jokin Mitxelenak,
aurtengo azalaren egileak, irudiak ere hitz izan daitezkeela erakutsi zuen.
Koloreen eta formen bidez, poesiak beste leiho bat ireki zuen.
Gero, hitzak beste sakontasun bat hartu zuen Arruabarrenaren ahotsean.
Bere sar‑hitza irakurri zuenean, aretoak erritmo bera hartu zuen, eta bertaratuek ulertu zuten hitz batzuek ate barrenera eramaten gaituztela.
Eta azkenik, hitzartzearen gailurra iritsi zen.
Auxtin Zamorak hartu zuen hitza, eta hunkidurak gidatu zuen amaiera.
Lurraren eta haziaren mintzaira ekarri zuen, hemengo eta urruneko euskal hitzak
liburu berean erortzen direla gogoraraziz.
Bere azken esaldia, hurkiturik baina tinko, airean utzi zuen, 43 parte‑hartzaileen aitzinean, Ur‑hegian etxearen jabea eta Senpereko auzapeza bertan zirela:
«bizia poesia dela, eta poesia, bizia».
Ondoren, zoriak ere hitz egin zuen. Zozketaren bidez, heldu den urteko libururako sar‑hitza Juankar Lopez Mugartzari egokitu zitzaion, eta poesiaren kateak beste begi‑begi bat lotu zuen.
Beste zozketa batean, Hatsaren Poesiaren azken 27 liburuen bilduma Antton Kazabonen eskuetara joan zen. Baina liburuek berehala hartu zuten beste norabide bat: Anttonek Jokin Mitxelenari oparitu zizkion, poesiak berezko duen eskuzabaltasunez, emanak soilik biderkatzen direlako.
Aperitifaren aitzinetik, eguerdian, etxearen aitzinean kanpoaldean talde-argazkia atera genuen. 127 pertsonek parte hartu dute liburuan, eta argazkirako 43 bildu ginen. Eguzkiak dirdira egin zuen, eta gibelean zuhaitza eta Ortzanako aintzira. Ordubatak hurbil ziren eta aperitifaren orena heldu zen etxe barnean; elkarrekin solasteko aukera izan genuen, bata bestearen berri izateko.
Batzuk joan ziren, leun, besoetan liburu berriak zeramatzatela. Gelditu ziren 27 inguru poetak mahaiaren inguruan eseri ziren, bazkaltzeko bakoitzak bere janariarekin eta jan-edanak partekatzeko gogoz.
Arrastirian eta kafearen lurrinarekin, Jokin Lasa eta Gorka Zabaleta kantuz hasi ziren, Otañoren Zazpiak bat eta bestetik Zortziak bat kantu berria. Jarraian, bakoitzak bere poema irakurri eta kantatu zuen; Ainara Maiak Ramon Albistur omendu zuen, eta bestetik bertaratu ezin zuen Josu Jimenez Maiaren haikuak irakurri zituen. Rikardo eta Garazi Gonzalez de Duranak Etxamendiren Euskal Herri poeta kantatu zuten (liburuan dagoena). Bukatzeko, Iñaki Lopez de Luzuriagak Gernikako Arbola ozen kantatu zuen ereserki historiko bakarra zela oroitaraziz eta denak zutiturik eskua bihotzean abestu genuen harekin.
Iluntzea leunki erori zenean, liburuek beso berriak aurkitu zituzten.
Eta jendea irten zen kalera, poltsan aleak zeramatzala, bihotzean, ordea, arnasa bera.
Horrela amaitu zen arratsaldea — edo agian hasi — poesiak, isil‑isil, beste bizitza bat hartzen baitu irakurlearen lehen hatsa hartzen duen bakoitzean.
Kronikalaria: Ainara Maia